Đấu tranh bất bạo động: Trường hợp Ai Cập

Lý Thái Hùng

Kính thưa quý thính giả, sau 18 ngày biểu tình liên tục, với sự tham gia của hàng trăm ngàn người tại Quảng Trường Tahrir, dân chúng Ai Cập đã đạt được mục tiêu đầu tiên của họ là buộc đươc tổng thống Hosni Mubarak phải rời bỏ quyền lực.

Nhìn lại những cuộc biểu tình này, người ta thấy nhóm chống đối đã nắm rất vững 5 đặc tính của đấu tranh bất bạo động để điều hướng quần chúng.

Đó là Số Đông, Công Khai, Quyết Liệt, Thương Lượng, và Kỷ Luật. Trong mục bình luận hôm nay, chúng tôi xin gửi đến quý vị trích đoạn bài viết nhan đề “Đấu tranh bất bạo động: Trường hợp Ai Cập” của tác giả Lý Thái Hùng, bàn về 5 đặc tính vừa kể.

********

Trước hết là về số đông, các nhóm chống đối đã không những thành công trong việc huy động số đông mà họ còn duy trì được sự tham gia biểu tình một cách liên tục trong suốt gần 3 tuần lễ kể từ ngày 25 tháng giêng vừa qua. Theo những tiết lộ gần đây của hai nhóm chống đối là Phong trào Trẻ 6 tháng 4 và đảng Ghad, thì lúc đầu họ chọn ngày 25 tháng 1, tổ chức một cuộc mít tinh tại Quảng trường Tahrir để tưởng niệm sinh viên Khaled Said, bị công an Ai Cập đánh chết vào mùa Hè năm ngoái. 25 tháng giêng là “Ngày Của Công An” do chế độ Mubarak ấn định, do đó dễ tạo sự chú ý của công luận. Theo dự trù, nếu quy tụ được 200 người tham dự là thành công. Trong lúc chuẩn bị, biến cố chính trị tại Tunisia bùng nổ, ban tổ chức đã nhanh chóng khai thác biến sự Tunisia sản xuất hàng loạt các youtube, truyền đơn gửi qua Facebook và Twitter để kêu gọi thanh niên sinh viên tham gia. Kết quả là hàng trăm ngàn người đã túa xuống đường đổ về Quảng trường Tahrir, khởi đầu cho cuộc nổi dậy sau 30 năm sống trong sự áp bức của chính quyền Mubarak. Phong trào Trẻ 6 tháng 4 và các nhóm sinh viên đã rút kinh nghiệm từ sinh viên Tunisia, khai thác tối đa Facebook và Twitter để chuyển các thông điệp vận động, nhờ vậy mà trên đường phố lúc nào cũng có đông đảo người tham gia biểu tình.

Kế đến là về công khai, các nhóm chống đối đã chọn một mục tiêu duy nhất là hạ bệ Mubarak và Quảng trường Tahrir làm nơi tụ họp để đưa ra những yêu sách đấu tranh. Song song, để giúp cho những người tham gia biểu tình đều có hành động đồng nhất, hoặc có thể tự đối phó trước các cuộc đàn áp của công an và quân đội, ban tổ chức đã thực hiện một tài liệu bỏ túi, khoảng 28 trang, nhan đề “Làm thế nào để phản đối khôn ngoan”, hướng dẫn chi tiết về những hành động và công việc mà người tham gia biểu tình cần làm như: Những khẩu hiệu cùng hô; những bài nhạc cùng hát; những địa điểm cùng tụ họp. Hay là không tiết lộ danh tánh, nơi cư ngụ cho bất cứ ai trong đoàn biểu tình, hầu ngăn ngừa mật vụ trà trộn khai thác; không mang những loại giày da, mà chỉ mang loại giày thể thao; mặc những loại áo choàng có mũ trùm đầu để chống hơi cay; mang theo găng tay bằng da để bảo vệ tay hầu chống lại những loại bom nhiệt của cảnh sát. Hoặc hướng dẫn việc sử dụng Coca-Cola để chống lại hơi cay. Mỗi người mang theo Hoa Hồng để bày tỏ cuộc biểu tình ôn hòa….

Kế đến là về quyết liệt, các nhóm chống đối đã thống nhất một chủ trương là không chấp nhận bất cứ sự thay đổi quyền lực nào tại Ai Cập khi còn ông Mubarak tại vị, mặc dù ông ta nói rằng sẽ không ra tái tranh cử vào tháng 9, rồi thay đổi hàng loạt bộ trưởng, kể cả việc người con trai của ông từ nhiệm chức Tổng thư ký đảng cầm quyền; nhưng các nhóm chống đối không chấp nhận, đòi Mubarak phải từ nhiệm và ra đi vô điều kiện. Chính sự quyết liệt này đã làm cho kế sách thương lượng của tân Phó Tổng thống Omar Suleiman không đạt kết quả, vì những người biểu tình tuyên bố rằng, họ sẽ chỉ giải tán khi nào ông Mubarak ra đi.

Ngày 6 tháng 2, Phó Tổng thống Omar Suleiman đã có một cuộc gặp chính thức giữa đại diện chính quyền với các nhóm chống đối. Phía chống đối có Tiến sĩ El-Sayed El-Baradei, đại diện đảng đối lập Walid; ông Naguih Sawiris, thành viên của Ủy ban Thông thái (Member of the Wise men Committee); và ông Mohamed Morsi, phát ngôn nhân của Tổ chức Huynh Đệ Hồi Giáo. Trong khi đó, những lực lượng nòng cốt tổ chức và điều hành các cuộc biểu tình chống chính quyền Murabak như đảng Ghad, Phong trào Trẻ 6 tháng 4 và nhiều Đoàn thể xã hội khác, đã từ chối tham gia các cuộc thương lượng với chính quyền. Lý do là trong đấu tranh bất bạo động, thương lượng chỉ là giải pháp gỡ bí của thiểu số lãnh đạo độc tài mà thôi.

Bằng sự chủ động và cứng rắn trong những đòi hỏi leo thang của nhóm chống đối, để từng bước đẩy chế độ độc tài rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, kinh nghiệm cho thấy hầu hết các lãnh đạo độc tài đều tìm cách gặp gỡ phe chống đối để thương lượng trực tiếp hay gián tiếp về tương lai của chế độ. Trong phản kháng chính trị, thương lượng không thể được chọn là một giải pháp. Lý do là khi đã kiểm soát toàn thể xã hội và giữ chặt quyền lực cai trị trong nhiều thập niên dài, giới lãnh đạo độc tài không bao giờ muốn chia quyền lực cho bất cứ ai, hay phe nhóm nào, dù là bị đẩy vào thế phải đối thoại với lực lượng chống đối. Khi cuộc đấu tranh rơi vào những hoàn cảnh này, các nhóm chống đối phải coi chừng những cuộc gài bẫy nguy hiểm mà chế độ độc tài dựng ra để triệt tiêu tư thế chính trị của lực lượng dân chủ hoặc để thủ tiêu những kẻ muốn đi đường tắt.

Sau cùng là về kỷ luật, các nhóm chống đối đã kêu gọi người đi biểu tình mang theo Hoa Hồng và nước uống. Hoa Hồng để tặng cho quân đội, nước uống để giúp nhau giải khát. Chính những nỗ lực tối thiểu của từng người đã tạo ra sự cảm thông, và nhất là nhờ sự hướng dẫn cụ thể của 28 trang tài liệu từ ban tổ chức, đã giúp người tham gia biểu tình trở thành một khối. Khi nhóm người được phe chính quyền thuê dùng bom xăng, gạch đá và dao tấn công vào đoàn biểu tình tại Quảng Trường Tahrir hôm 3 tháng 2, đa số người biểu tình đã không tấn công trở lại, mà tìm cách quây quần để bảo vệ nhau cho đến khi quân đội vào can thiệp. Số thương vong trong biến động vừa qua tại Ai Cập lên đến hơn 300 người, nhưng đó không phải là do các cuộc biểu tình gây ra, mà là do “lạc đạn” và những xô xát xảy ra tại các văn phòng chính phủ.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: