Lội ngược dòng

Tùng Linh (Dòng Chúa Cứu Thế)

Có thể chính vì lối sống khép kín, co cụm, ích kỷ, “sống chết mặc bay”, làm cho tâm hồn con người ngày càng trở nên cằn cỗi, tinh thần trở nên thiếu thốn, trí tuệ trở nên còi cọc, cái linh thiêng bị tục hóa, nên con người vô cảm, không còn biết rung động, xót thương trước những đau khổ của đồng loại. Ngay cả trong Giáo hội, Thánh Giá là biểu tượng thánh thiêng nhất của Kitô giáo bị người ta minh nhiên xúc phạm, đất đai của Giáo hội người ta ngang nhiên chiếm đoạt, thế mà nhiều vị mục tử không có một thái độ đáng phải có. Để được yên thân, an toàn, người ta cố tình bịt tai, bịt miệng, bịt mắt, trước những bất công, những việc phi lý, mờ ám.

Khi còn là sinh viên, một lần tôi vào thăm một xưởng điêu khắc và làm tượng bằng đá ở Hà Nội. Giữa hàng ngàn tượng to nhỏ đủ loại, tôi đặc biệt chú ý đến ba pho tượng nhỏ ngộ nghĩnh của ba chú khỉ: một chú bịt mắt, một chú bịt tai, một chú bịt miệng. Tò mò về ý nghĩa của ba pho tượng, tôi đặt câu hỏi thì được một người phụ nữ chủ xưởng cho biết ba pho tượng của ba chú khỉ là để nhắc nhở mình không soi mói chuyện người khác, không tò mò nghe chuyện người khác và không ăn nói lung tung về những chuyện của người khác. Tôi tự nhủ đó là một triết lý đơn giản và cũng hay hay về cuộc sống. Nghĩ sâu xa hơn, triết lý đó chỉ hay hay ở một khía cạnh nào đó thôi, vì không tò mò, không soi mói, không can thiệp vào những chuyện riêng tư của người khác là một nét nhân bản vừa thể hiện sự tôn trọng đời tư của người khác, đồng thờ cũng để cho mình được yên ổn, không phiền lụy đến ai mà cũng chẳng ai làm phiền đến mình. Một số người cho việc sống như thế là bác ái, là khôn ngoan, là an toàn. Nhưng nhìn ở một khía cạnh nào đó, một cách nào đó, việc bịt mắt, bịt tai, im lặng trước mọi sự lại là một lối sống thụ động, cam chịu, nhu nhược, ích kỷ, né tránh trách nhiệm.

Ở Việt Nam tư tưởng “đèn nhà ai nhà ấy rạng”, “có mắt như mù, có tai như điếc, có mồm như câm” đã len lỏi vào cuộc sống xã hội và ngay cả trong Giáo hội Công giáo. Trước những cảnh khốn cùng của con người, người ta dửng dưng, không một chút xót xa, không một chút động lòng trắc ẩn hoặc né tránh kẻo vạ vào thân. Báo chí gần đây cho thấy càng ngày càng có nhiều người có học, có đẳng cấp lại giết người một cách dã man… Có thể chính vì lối sống khép kín, co cụm, ích kỷ, “sống chết mặc bay”, làm cho tâm hồn con người ngày càng trở nên cằn cỗi, tinh thần trở nên thiếu thốn, trí tuệ trở nên còi cọc, cái linh thiêng bị tục hóa, nên con người vô cảm, không còn biết rung động, xót thương trước những đau khổ của đồng loại. Ngay cả trong Giáo hội, Thánh Giá là biểu tượng thánh thiêng nhất của Kitô giáo bị người ta minh nhiên xúc phạm, đất đai của Giáo hội người ta ngang nhiên chiếm đoạt, thế mà nhiều vị mục tử không có một thái độ đáng phải có. Để được yên thân, an toàn, người ta cố tình bịt tai, bịt miệng, bịt mắt, trước những bất công, những việc phi lý, mờ ám. Thời gian vừa qua tại Việt Nam, ai cũng nhận ra những cái phi lý, những chuyện bất công mờ ám của một cơ cấu, của một thể chế, một chế độ, nhưng, trong số hơn 80 triệu dân Việt có được bao nhiêu Cù Huy Hà Vũ, Lê Thị Công Nhân ? Trong Giáo hội có được bao nhiêu Ngô Quang Kiệt, Nguyễn Văn Lý ? Các ngài đang đi ngược chiều với đám đông vì các ngài là những người có lương tri, có can đảm ngôn sứ. Một câu nói ấn tượng được ghi lại ở đại sảnh một trường học ở nước ngoài: “Thế giới này trở nên nguy hiểm, không phải vì có nhiều người gây tội ác, mà là do có quá nhiều người rất hiểu biết nhưng lại chẳng làm gì cả”. (“ Le monde est devenu en danger, ce n’est pas parce qu’il y a beaucoup de criminels, mais parce qu’il y a trop de sages, mais ceux-ci n’agissent point”).

“Theo sát Đức Kitô” – một góc nhìn

Xã hội sẽ đi về đâu, Giáo hội sẽ như thế nào, khi không còn sự can đảm ngôn sứ nơi những những giáo sĩ, tu sĩ, giáo dân, nơi những người rất hiểu biết, nhìn thấy hết, nghe thấy cả, nhưng im lặng cho yên thân? Người tu hôm nay hiện diện và can thiệp vào những chuyện đời, có phải là một sự cấp tiến, một xa rời sự thánh thiện vốn được lịch sử, được cơ cấu phẩm trật “quy định”?

Theo dòng lịch sử, thế giới từng là nơi thù nghịch mà người tu phải xa tránh, phải từ bỏ, nhưng Công đồng Vaticano II trong Hiến chế Vui mừng và Hy vọng (số 1 và 4) cho ta thấy rằng “Giáo hội là một cộng đoàn thực sự liên kết cách mật thiết với nhân loại và lịch sử”, nên người tu hôm nay không thể là những người bịt tai, bịt mắt, im lặng trước những vấn đề của thế giới. Ngược lại người tu phải dấn thân ở trong, ở với và cho thế giới, chấp nhận hệ lụy của việc dấn thân này đối với đời sống cá nhân và cộng đoàn của mình. Ngày xưa, tu là luyện nhân đức, là chăm lo cho việc rỗi linh hồn của cá nhân mình, nhưng ngày nay, đời tu không dừng lại ở việc hoàn thiện cá nhân mình, mà còn phải quan tâm đến những vấn đề của con người, những vấn đề đang làm xã hội nhức nhối, như nạn buôn bán phụ nữ, mại dâm, bóc lột sức lao động, đạo đức suy đồi, giáo dục xuống cấp, tham nhũng … Người tu cũng là người có liên quan đến những vấn đề của thế giới chung quanh như ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên bừa bãi…

Khi người tu dấn thân vào một xã hội bị áp bức, lên tiếng để bảo vệ công bằng, thoát ra khỏi môi trường truyền thống an toàn ổn định là người tu đang cùng chia sẻ những ưu tư, những bận tâm của Đức Giêsu về con người, về thế giới. Đó là cách người tu “bước theo sát Đức Kitô như đã được trình bày trong Tin Mừng” (Vatican II, Perfectae Caritatis) vì Đức Kitô đâu có sống thụ động, đâu có im lặng để tìm sự yên ổn, để “dĩ hòa vi quý”. Người không bịt tai, bịt mắt, im lặng trước một tôn giáo với những người đứng đầu giỏi lèo lái dân chúng mà không có lòng thương xót; Người nghiêm khắc đối với những kẻ giữ khóa cửa mà không cho kẻ khác vào (Lc 11,52), nổi giận trước sự giả hình tôn giáo (Mt 15, 7; x. Is 29, 13), đặt lại tư cách làm con cháu Abraham mà người Do Thái vẫn tự hào (Ga 8, 39; x. 9, 28)…1.Tất cả những thái độ đó đi ngược lại với những giá trị Nước Trời mà Người đến để loan báo và làm chứng. Đó là những giá trị đúng, những giá trị đem lại sự sống: “công lý, yêu thương, an bình, giải phóng và hoan lạc trong Thánh Thần” (Ep 14,17).

Quý thính giả vừa theo dõi tiết mục đời sống – tôn giáo với phần 1 bài « Lội ngược dòng » của Tùng Linh (Dòng Chúa Cứu Thế)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: