Từ Thiện Thật và Ảo

Hiệu Minh

Dân ta có câu “Lá lành đùm lá rách” để nói lên truyền thống có từ lâu đời muốn chia sẻ với đồng bào bị hoạn nạn có từ bao đời nay. Nhưng thời nay đôi lúc đã bị biến tướng và trở nên méo mó, thể hiện đạo đức xã hội xuống cấp tới mức báo động.

Có lần ở Hà Nội, tôi chứng kiến một thanh niên đi xe máy ngã vật xuống đường, máu me đầm đìa và bất tỉnh. Rất nhiều người xúm lại giúp đỡ. Nhưng có mụ ra lần túi, móc ví của nạn nhân một cách thản nhiên. Trục lợi trên nỗi đau của người khác đáng sợ làm sao.

Từ thiện thật cũng không dễ

Mấy hôm trước gặp một bác người Việt làm cho tổ chức quốc tế lớn với hàng chục ngàn nhân viên. Vừa nhìn thấy tôi, bác giữ lại để hỏi, tại sao các nước như Philippines, Thái Lan, Trung Quốc, kể cả nhiều nước nghèo bên châu Phi, mỗi lần quốc gia của họ bị thảm họa thì nhân viên trong sở đều tổ chức quyên góp.

Họ để một cái bàn trước cửa ra vào, vài hình ảnh lụt lội, động đất, nhà đổ, trẻ con bà già khóc lóc, trông thương tâm, người qua lại dễ động lòng trắc ẩn. Đôi khi họ quyên góp hàng chục ngàn đô la gửi về cho đồng bào bị thiên tai.

Trong khi đó, dân VN làm tại đây có vài trăm người, bác chưa bao giờ nhìn thấy “người của ta” tổ chức thế bao giờ. Rồi bác ngậm ngùi tự giải thích, dân mình vẫn còn hai miền, còn cờ đỏ, cờ vàng, mới ra nông nỗi này.

Một cháu gốc Việt, sinh ra ở Pháp, sang Mỹ làm việc. Bố mẹ dù xa tổ quốc mấy chục năm nhưng vẫn dạy con gái rằng, gốc gác của cháu là VN, và cần yêu thương người nghèo như cha mẹ của cháu.

Vài mùa hè trước, cháu và vài bạn về thăm đồng bào miền núi ở Tây Nguyên. Thấy học sinh nhỏ nơi đây nghèo quá nên cháu rủ các bạn lần sau mang ít quần áo, thuốc men về tặng.

Khi tặng xong thì địa phương quyết định thu hồi toàn bộ áo phông vì “áo tẩm thuốc độc”, rồi “thuốc đó là thuốc lú”, mẹo “diễn biến hòa bình” hay cả trăm lý do khác.

Cháu kể với tôi giọng vô cùng oan ức, như muốn khóc. Lý do đơn giản, các cháu không đi qua đường chính thống là liên lạc với UB xã trước khi làm việc thiện.

Các cháu muốn đóng góp nhưng lại sợ tiền viện trợ không đến tay người cần vì chuyện xà xẻo của người nghèo đã từng xảy ra. Trong vài trường hợp, muốn làm người tốt cũng khó và muốn giúp người nghèo cũng không dễ.

Những việc từ thiện “ảo”

Vài tuần trước đay có tin nhiều túi quà gửi cho miền Trung bị lụt lội có chứa cả đồ phế thải. Rồi có kẻ lấy quần áo gửi tặng đồng bào đang thiếu thốn để làm rẻ lau xe hay cứu trợ bằng hàng hết hạn. Người ta thản nhiên kiếm lời trên nỗi đau của người khác. Gần đây trong đêm hội Hoa hậu Trái đất và Doanh nhân hướng về miền Trung với sự tham gia của 90 hoa hậu từ khắp thế giới và hàng trăm doanh nhân giầu có. Vật đấu giá có những đồ quí như hòn rubi 10kg, trống đồng, rồi bộ tứ linh “Long lân qui phụng” bằng gỗ lũa hóa thạch. Tổng số tiền đấu giá tới 74 tỉ.

Vài người nỡ biến cuộc đấu giá lấy tiền giúp người nghèo thành một nơi quảng cáo cho công ty, trả giá rất cao rồi xù hay nuốt lời hứa. Có kẻ gọi điện đến mua rồi bặt vô âm tín, từ thiện “ảo” để đùa cợt số phận của những người đang sống trong khốn cùng thật.

Viết lại câu chuyện này tôi chợt nhớ ra kẻ ngang nhiên móc túi người bị tai nạn xe máy trên đường phố. Và nhớ ra cô cháu đồng nghiệp muốn giúp học sinh nghèo mà không thể. Thói thờ ơ hay trục lợi trên nỗi đau của đồng loại thể hiện sự xuống cấp về đạo đức tới mức báo động. Thiên tai gây ra cho con người đã khủng khiếp, nhân tai cũng tàn phá không kém. Thảm họa xảy ra và nếu mục đích làm từ thiện không xuất phát từ trái tim mà dùng nỗi thống khổ của đồng loại cho việc đánh bóng tên tuổi hay trục lợi, thì sự tàn phá man rợ hơn cả thiên tai và nhân tai cộng lại.

30-11-2010

Hiệu Minh

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: