Lại nói chuyện tham nhũng ở Việt Nam! (phần 1)

Ngô Thiện Khải

Trong bảng xếp hạng Chỉ số Tham Nhũng (CPI) năm nay, Việt Nam lại một lần nữa đứng chung hạng với Ethiopia và 6 quốc gia kém phát triển khác, ở vị trí thứ 116-122 trên tổng số 178 quốc gia trong danh sách. Với chỉ số 2.7 trên 10, mức tham nhũng ở Việt Nam thuộc vào nhóm 30% tệ hại nhất ở cuối bảng đánh giá do tổ chức vô vụ lợi Minh Bạch Quốc tế (Transparency International) thiết lập và báo cáo toàn cầu hàng năm.

Trên trang đầu của bảng báo cáo năm nay, tổ chức này lập lại nhận định “tham nhũng vẫn là trở ngại cho mọi tiến triển trong việc giải quyết các vấn nạn toàn cầu từ điều tiết kinh tế tới giảm thiểu đói nghèo”. Cần nhắc lại, giảm thiểu đói nghèo là một mục tiêu lớn mà các ngân khoản viện trợ của các nước đã phát triển và các định chế lớn như Ngân hàng Thế giới vẫn còn đổ vào guồng máy nhà nước Việt Nam mỗi năm, mặc cho những lời tuyên bố đầy tự hào của ông Nguyễn Tấn Dũng về thành quả xoá đói giảm nghèo và cho rằng Việt Nam đã vượt lên tới hàng các “quốc gia trung lưu”. Ông Dũng cũng là người tuyên bố quyết tâm đặt việc chống tham nhũng lên hàng ưu tiên quốc gia ngay sau khi nắm chức Thủ tướng năm 2006.

Tham nhũng cấp nhà nước ở Việt Nam là một thực trạng hiển nhiên từ trên xuống dưới. Với mức lương cán bộ nhà nước trong một quốc gia còn thuộc hàng nghèo khó, và khởi đi từ một tiểu sử cá nhân làm giao liên và y tá từ năm 12 tuổi của ông Nguyễn Tấn Dũng, khó có thể giải thích thỏa đáng làm cách nào mà ông Dũng có thể xây tậu một cơ ngơi hoành tráng với nhà thờ họ và một hệ thống làm ăn riêng khổng lồ như hiện nay.

Tham nhũng ở Việt Nam cũng là một thực trạng đã kéo dài từ hàng mấy mươi năm. Lê Khả Phiêu cũng đã từng khoe khoang với thuộc hạ thân tín cơ ngơi đồ sộ với nhiều đồ trang trí đắt tiền bằng ngà voi và gỗ quý. Đỗ Mười cũng từng thú nhận có nhận quà cá nhân trị giá 10 triệu đôla, trong khi theo tiêu chuẩn quốc tế cho công ty và nhà nước, tặng vật có giá trị hơn một con số nhỏ hơn gấp 10,000 lần (trên dưới 100 đôla) đã không còn có thể xem là quà cá nhân mà phải gọi chính xác đó là quà hối lộ của phía người tặng, và tham nhũng của phía người nhận.

Trong một xã hội như Việt Nam, nơi nhất nhất mọi việc đều do đảng Cộng Sản Việt Nam định liệu trong mục tiêu “vì Đảng và cho Đảng”, mà việc phối trí nhân sự là yếu tố then chốt để đạt được và duy trì những mục tiêu đó. Vì vậy, sự lựa chọn và phối trí nhân sự từ bao nhiêu năm nay vẫn được đặt dưới lăng kính “hồng hơn chuyên”; và dù các nhân sự được phe cánh nào trong đảng bố trí đi nữa thì với tiêu chuẩn vừa kể, duy trì sự kiểm soát của đảng trong mọi sinh hoạt xã hội vẫn là ưu tiên hàng đầu. Từ đó mới có thể củng cố được lợi ích của các nhóm quyền lực trong đảng. Do đó, gốc rễ tham nhũng đã đâm sâu vào mọi lãnh vực và sinh hoạt trong xã hội qua việc phối trí nhân sự như vừa kể. Rễ tham nhũng bên dưới cần tàng cây bên trên, trước là để được cài vào những vị trí béo bở, sau để được tán lọng bên trên che chở khi cần thiết. Ngược lại tàng cây tham nhũng bên trên cần cỗi rễ sâu rộng bên dưới, để trực tiếp bòn rút nhân dân và vận chuyển tài lộc lên trên. Đây là sinh hoạt hữu cơ của chế độ, một sinh hoạt cần đến tham nhũng như cây cần nhựa để duy trì sự tồn tại của cả hệ thống.

Tham nhũng dễ sinh lãng phí, vì khi có thừa mứa tiền của không do mồ hôi nước mắt tạo ra, lại không bị bó buộc trong trách nhiệm sử dụng đồng tiền, nên những kẻ cầm quyền dễ dàng chi tiêu hoang phí những đồng tiền tham nhũng đó vào những việc vô bổ. Trong một hệ thống vô trách nhiệm và với quyền lực trong tay, họ dễ dàng vẽ vời ra những dự án to lớn, hào nhoáng nhưng không thiết thực, chỉ cốt sao có thêm môi trường và phương tiện để phục vụ lợi ích cá nhân và nhóm lợi ích của họ; đồng thời họ cũng dễ dàng lẩn tránh, đùn đẩy khi bị quy trách. Vì vậy mà khi tác hại của những vụ tham những quá to lớn, không thể che dấu được nữa, thì dù một vài cá nhân phải nhận trách nhiệm, bị kiểm điểm trong đảng, nhưng chịu trách nhiệm và kiểm điểm như thế nào? với ai?… thì chẳng ai biết. Cả nước đã được xem những màn nhận lỗi, kiểm điểm một cách qua quít, đánh bùn sang ao, của các cá nhân và cơ quan trách nhiệm trong các cuộc chất vấn tại quốc hội khoá họp vừa rồi. Vì thế mà những vụ việc tham nhũng hay tạo cơ hội cho tham nhũng cứ liên tục diễn ra với nhịp độ ngày càng dồn dập hơn và mức độ ngày càng to lớn hơn. Từ vụ PCI, PMU 18, đến giấc mơ làm quả đấm thép Vinashin, và gần đây các vụ tiêu tán hàng tỷ đô la cho dịp Kỷ Niệm Ngàn Năm Thăng Long qua các tân trang hàng mã bề ngoài, qua phim ảnh vô giá trị nghệ thuật, xa rời văn hóa dân tộc,… Tất cả đều là những chứng cứ không thể chối cãi về sự lãng phí, vô trách nhiệm của nhà cầm quyền; và tất cả đều núp sau cái gọi là “cơ chế” để thực hiện cũng như để chạy tội. Nhà nước tưng bừng tiêu tốn cho Ngàn Năm Thăng Long, để mặc cho báo đài ngoại quốc âu lo cho thân phận những em bé ăn xin những đồng tiền lẻ bị công an đuổi khỏi thủ đô; mặc cho Hội Hồng Thập tự, các tổ chức nhân đạo trong ngoài nước, và thậm chí để cả chính quyền các nước bạn lo cứu trợ cho nạn nhân những trận bão lụt mỗi năm mỗi khốc liệt hơn.

(Còn tiếp)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: